De Geheime Bunker was een Artist-in-Residency van kunstenaarsinitiatief Studio Omstand uit Arnhem in een verborgen atoombunker van de NAVO uit de Koude Oorlog. Van 2014 tot aan de verkoop van het terrein, waarmee een einde kwam aan deze AIR, was beeldend kunstenaar Heidi Linck aan Studio Omstand verbonden als curator van het programma. Meer dan 25 kunstenaars hebben een werkperiode gehad in de bunker, waarbij zij verbleven in een caravan op het terrein.

Historie
In de jaren vijftig van de vorige eeuw, ten tijde van de Koude Oorlog, heeft de NAVO een geheim netwerk van pijpleidingen onder de grond aangelegd. Dit netwerk van leidingen liep van Rotterdam naar het toenmalige West-Duitsland en diende om strategische plekken zoals militaire luchthavens en kazernes van brandstof (kerosine, benzine, diesel) te voorzien. De pijpleiding die van Klaphek (bij Vianen) naar Markelo loopt, vormt het tracé P19. Op dit tracé, in de bossen nabij Arnhem, ligt object ‘5VEP’: een zogenoemd opjaag- of boosterstation. Dit opjaagstation is gehuisvest in een bunker die is omgeven door een zandwal en bos. Hierdoor is de bunker ter plekke vanaf geen enkel punt zichtbaar. Oorspronkelijk was ook het dak van de bunker zelfs bedekt met aarde, zodat ie ook van bovenaf niet te zien zou zijn. Sinds de ontmanteling van het boosterstation aan het einde van de Koude Oorlog is de bunker een abstract, betonnen object.

Artist- in- residence
De Geheime Bunker was een bijzondere residency: de locatie was tot aan de verkoop geheim en onzichtbaar vanaf de openbare wegen. Er kwam geen publiek en het gebouw was donker, koud en stil. Er was ter plaatse geen electriciteit, verwarming, stromend water of internet. Er stond een caravan waarin overnacht kon worden en waar op gas kon worden gekookt. Door regenwater op te vangen kon er worden gewassen.

De bunker is omgeven door een zandwal met prachtige bomen waarin verschillende vogelsoorten, vlinders en vleermuizen huizen. De plek was dan ook bij uitstek geschikt voor kunstenaars die open staan voor de ervaring van werken in echte stilte en afzondering en die willen ondervinden wat het leven in de natuur en onder primitieve omstandigheden doet met zichzelf, hun werk en werkproces. Een vooraf beoogd resultaat was dan ook nooit het uitgangspunt voor een werkperiode in de geheime bunker: wij vroegen kunstenaars open en nieuwsgierig te komen werken, waarbij de ervaring en het experiment voor op stonden.

In 2019 besloot de eigenaar (Rijksvastgoedbedrijf) om de grond te verkopen en moest Studio Omstand het terrein ontruimen. Hiermee kwam een einde aan het programma. In 2020 maakt Heidi Linck samen met acht residenten (2018-2019) een overzichtstentoonstelling bij Studio Omstand.

 

bunkerweb

buiten2web

buiten1web

IMG_5355.jpg

Museum 5VEP met werk van Ronald de Ceuster